Tουριστικό κατάλυμα "Patio" στο Ψυχικό με το αίθριο ως κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης και της βιωσιμότητας

Το κτίριο της οδού Μακεδονομάχου χτίστηκε για να στεγάσει χώρους λιανικής σε μια εποχή που η επιχειρηματική δραστηριότητα της αντιπαροχής ελάχιστα σκεφτόταν τη μελλοντική κληρονομιά. Η κατασκευή του κτιρίου χρονολογείται το έτος 1961 και αναπτυσσόταν σε δύο στάθμες άνω του ισογείου. Αν και το κτίσμα ήταν δύσκολο στη διαχείρισή του, το βασικό πλεονέκτημα της ύπαρξης υπόλοιπου δόμησης δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τον σχεδιασμό ενός νέου κτιρίου με χρήση τουριστικού καταλύματος που θα αναπτύσσονταν καθ’ ύψος.

Oι προκύπτουσες, λοιπόν, δυσκολίες της δομής του κτιρίου κατέστησαν σαφή την ανάγκη μίας τολμηρής χειρονομίας, που να συμβάλει στη νέα χρήση του. Το εσωτερικό του κτιρίου απογυμνώθηκε εντελώς κρατώντας μόνο τα δομικά στοιχεία, η κεντρική ζώνη καθαιρέθηκε χωρίζοντας το υφιστάμενο κέλυφος σε δυο μέρη με σκοπό τη δημιουργία ενός αίθριου ως πυρήνα του κτιριακού όγκου, ενώ με την κατάλληλη στατική ενίσχυση του υφιστάμενου οικοδομικού σκελετού έγινε προσθήκη δύο ορόφων πλέον της απόληξης του κλιμακοστασίου. Συγκεκριμένα, δημιουργήθηκε στο κέντρο του κτιρίου χώρος που περιλαμβάνει το κεντρικό κλιμακοστάσιο, τον χώρο του ανελκυστήρα, το πλατύσκαλο κυκλοφορίας και κεντρικό καθ’ ύψος αίθριο για τον αερισμό - φωτισμό των κοινοχρήστων χώρων. Η απόληξη χαρακτηρίζεται από ένα μεγάλο υαλοστάσιο πάνω από το κεντρικό κλιμακοστάσιο, το οποίο φέρνει άπλετο φως στο εσωτερικό του κτιρίου, που λόγω των μεγάλων κενών σε κάθε όροφο μπορεί να φτάσει έως τα και τα χαμηλότερα επίπεδα του κτιρίου.

Τα διαμερίσματα τοποθετούνται περιμετρικά αυτής της εσωτερικής αυλής, δίνοντας την αίσθηση της γειτονιάς. Πρόκειται για μία συνθετική πρόθεση που ολισθαίνει δημιουργώντας κλειστούς και ανοιχτούς χώρους, με έναν τρόπο ξεκάθαρο, εκθειάζοντας τις δυνατότητες του χώρου να ενσωματωθεί με το περιβάλλον γύρω του και να συνεργαστεί, δίνοντας ένα αποτέλεσμα οπτικής αλλά και θερμικής άνεσης. Το αίθριο, λοιπόν, δύναται να αποτελέσει το κέντρο της καθημερινής ζωής, μέσα από την οποία επιτυγχάνεται η πρόσβαση σε κάθε δωμάτιο, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα των χώρων.

Οι περιορισμοί του ακανόνιστου δομικού πλέγματος ορίζουν τη γεωμετρία του κάθε δωματίου. Οι τοίχοι με λοξή γωνία, τα κενά του χώρου και οι ανισοσταθμίες της οροφής έχουν αντιμετωπιστεί ως πλεονέκτημα της συνθετικής διαδικασίας. Τα επιχρίσματα που χρησιμοποιούνται εσωτερικά των δωματίων, είναι πελεκημένα αρτιφισιέλ, με έγχρωμα αδρανή μέσα στη μάζα του κονιάματος.

Όσον αφορά στην όψη του κτιρίου, αυτή αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο σύνολο και δεν διαχωρίζεται το παλιό από το νέο, μία κίνηση η οποία είναι εσκεμμένη καθώς δεν θεωρείται το υφιστάμενο ως ένα κτίσμα με ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό χαρακτήρα. Η νέα όψη του κτιρίου έχει σκοπό να δώσει έναν σύγχρονο αστικό χαρακτήρα στην περιοχή με έντονα αρχιτεκτονικά - μορφολογικά στοιχεία στην όψη και την ίδια στιγμή να συμβάλει στη βιοκλιματική απόδοση του κτιρίου. Οι ξύλινες περσίδες της όψης, πέραν της προφανούς ηλιοπροστασίας, δημιουργούν ένα δεύτερο επίπεδο, πέραν της οικοδομικής γραμμής, ένα φίλτρο που προστατεύει από την όχληση της πόλης. Οι εν λόγω περσίδες αναρτώνται σε μεταλλικά πλαίσια, τα οποία είναι συρόμενα και εισάγουν ένα στοιχείο διαρκούς μεταβλητότητας της όψης μέσα στον χρόνο. Η πίσω όψη διαμορφώνεται αρκετά πιο λιτά από αυτή επί της οδού Μακεδονομάχου. Ο βόρειος προσανατολισμός της και η θέση των όμορων κτιρίων , καθιστούν μη αναγκαία τα συστήματα ηλιοπροστασίας. Διαμορφώνεται μία όψη με λιτούς μεταλλικούς εξώστες μαύρου χρώματος, οι οποίοι δημιουργούν ένα ρυθμό και ενδιαφέρον στην όψη.

Τέλος, όσον αφορά στη διαχείριση των υλικών παρατηρείται ένας διαρκής διάλογος του ημιτελούς με το ραφιναρισμένο. Επίσης, εφόσον η κεντρική συνθετική ιδέα ήταν η δημιουργία ενός εσωτερικού αιθρίου, τα υλικά που επιλέγονται είναι φυσικά και αδρά, επιτυγχάνοντας μ' αυτόν τον τρόπο τη συνεχή ροή του "εξωτερικού" περιβάλλοντος στον "εσωτερικό" χώρο. Η κατασκευή είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα, το οποίο αφήνεται ανεπίχρηστο και άβαφο σε ορισμένα σημεία εσωτερικά, ενώ εκτεταμένη είναι και η χρήση μεταλλικών στοιχείων. Τα δάπεδα των εσωτερικών χώρων είναι πελεκημένα δάπεδα γαρμπιλοδέματος.

Η διερεύνηση της οργανικής σχέσης αρχιτεκτονικής και τέχνης επιχειρείται με την ένταξη επιλεγμένων γνωστών μορφών από το έργο του Αλέκου Φασιανού. Αυτές οι μορφές τοποθετούνται στον ακάλυπτο χώρο στο επίπεδο του ισογείου, καθώς και στο αίθριο σε μία καθ’ ύψος ανάπτυξη από τον τρίτο στον τέταρτο όροφο. Συγκεκριμένα στον ακάλυπτο, τοποθετούνται πλάκες γαρμπιλοδέματος ακολουθώντας τη λογική της αιώρησης μέσω του υδάτινου στοιχείου, συμπληρώνοντας μαζί με τη φύτευση την μπλε μορφή με τα πουλιά του Αλέκου Φασιανού.