"AS House": Σπίτι στη Μαντινέα

Η σύλληψη του σπιτιού ξεκίνησε από μια απλή, σχεδόν αυτονόητη ανάγκη: να οργανωθεί η καθημερινή ζωή με σαφήνεια και ηρεμία. Έτσι προέκυψε μια κάτοψη σε σχήμα σταυρού, όχι ως σύμβολο αλλά ως λειτουργικό διάγραμμα που ορίζει την κίνηση μέσα στο σπίτι γύρω από έναν κεντρικό χώρο σύγκλισης. Από την μια μεριά είναι οι καθημερινοί κοινόχρηστοι χώροι και από την άλλη οι ιδιωτικοί χώροι δουλειάς και ύπνου. Σαν ένα μικρό ιδιωτικό παρεκκλήσι, ο κεντρικός άξονας δίνει ρυθμό στην καθημερινότητα και ταυτόχρονα ανοίγει κάθε κατεύθυνση προς το τοπίο. Η αρχιτεκτονική εδώ δεν διεκδικεί εντυπωσιασμό· θέλει να σταθεί λιτή, καθαρή, σαν κέλυφος για μια πιο ουσιαστική ζωή.

Το σπίτι βρίσκεται στη Μαντίνεια, μέσα σε έναν ελαιώνα που κατηφορίζει προς τον Μεσσηνιακό κόλπο. Το οικόπεδο δεν το επιλέξαμε εμείς· ήταν μια επιλογή των ιδιοκτητών, ενός ζευγαριού που έζησε χρόνια στη Γερμανία αλλά αποφάσισε να επιστρέψει για να ριζώσει ξανά στην Ελλάδα. Αυτό που αναλάβαμε ήταν να διαβάσουμε τις ποιότητες του τόπου και να τις μετατρέψουμε σε αρχιτεκτονική. Από κάθε άξονα της κάτοψης το βλέμμα συναντά έναν ορίζοντα: άλλοτε τη θάλασσα, άλλοτε τα βουνά, άλλοτε έναν ελαιόδεντρο. Το ίδιο το τοπίο υπαγόρευσε τις χαράξεις και τις θέες.

Η πορεία δεν ήταν χωρίς δυσκολίες. Το οικόπεδο είναι εκτεθειμένο, χωρίς φυσικά όρια ή προστασία. Έπρεπε να σχεδιαστεί ένα σπίτι στιβαρό και γειωμένο, ικανό να σταθεί απέναντι στους ανέμους και το έντονο φως, αλλά ταυτόχρονα ανοιχτό και διαφανές. Η λεπτομέρεια στα κουφώματα, οι μεταβάσεις από τον εσωτερικό στον εξωτερικό χώρο, και η σωστή διαχείριση του φωτός ήταν ζητήματα που χρειάστηκαν ιδιαίτερη προσοχή. Οι αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής λειτούργησαν ως οδηγός: η πέτρα εξασφαλίζει θερμική μάζα και δροσιά, οι λευκές επιφάνειες εσωτερικά αντανακλούν το φως, τα σταυροειδή ανοίγματα επιτρέπουν φυσικό αερισμό, ενώ ο ημιυπαίθριος χώρος και η στεγασμένη αυλή δημιουργούν σκιές που παρατείνουν τη ζωή προς τα έξω.

Το φυσικό περιβάλλον υπαγόρευε διαρκώς εγκράτεια. Η Ελλάδα του Νότου δεν χρειάζεται πολυτέλειες, αλλά καθαρότητα και επαφή με τα ουσιώδη. Το ζευγάρι, με αγάπη για τη γη και τη μεσογειακή χλωρίδα, συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Δεν επιθυμούσαν έναν κήπο-σκηνικό, αλλά έναν άνυδρο μεσογειακό κήπο με αρωματικά βότανα, φραγκοσυκιές και φυτά της τοπικής χλωρίδας. Τον φροντίζουν οι ίδιοι, χειρωνακτικά, μετατρέποντας την καλλιέργεια και το πότισμα σε πράξη καθημερινής επαφής με τον τόπο.

Έτσι, το "AS House" δεν είναι ένα "έτοιμο αντικείμενο" αλλά μια αρχιτεκτονική που συνομιλεί με το τοπίο και τους ανθρώπους της. Ένα σπίτι λιτό αλλά ουσιαστικό, που τιμά το φως, την πέτρα και τον αέρα της Μεσσηνίας. Και πάνω από όλα, ένα σπίτι που αφηγείται μια ιστορία επιστροφής – στην Ελλάδα, στη φύση, σε έναν τρόπο ζωής πιο ανθρώπινο και γειωμένο.