Πολυκατοικία στην Αθήνα l Δομικές αλληλεπιδράσεις στα νότια προάστια

Σε ένα ασφυκτικά μικρό οικόπεδο με ιδιαίτερη γεωμετρία και σημαντικές δεσμεύσεις από τον οικοδομικό κανονισμό, οι λειτουργικές απαιτήσεις αλλά και το ιδιαίτερα χαμηλό προβλεπόμενο κόστος λόγω της διαδικασίας της αντιπαροχής, αποτέλεσαν βασικές συνθήκες για την πραγματοποίηση της συνθετικής πρότασης, σε νοηματικό επίπεδο, αλλά και στο επίπεδο της κατασκευαστικής και υλικής έκφρασης. Επιπλέον, επιδιώκοντας μια διαλεκτική και διαδραστική συνθήκη συν-κατοίκησης και συλλογικής ζωής -τόσο μεταξύ των κατοίκων του κτιρίου, όσο και με την ευρύτερη γειτονιά στην οποία αυτό εντάσσεται- η δημόσια κοινωνική διάσταση και επικοινωνία τέθηκε ως κεντρικό ζήτημα προβληματισμού.
Η πολυκατοικία, ιδιαιτέρως υψίκορμη και μετωπική, έχει τριμερή οργάνωση, και χαρακτηρίζεται από την διάκριση των λειτουργικών της ενοτήτων (κατακόρυφες κινήσεις, υπαίθριοι και κλειστοί χώροι, δώμα). Αποτελείται από το ισόγειο pilotis, τον κεντρικό κορμό των κλειστών χώρων της κατοικίας και την στέψη-πέργκολα στο επίπεδο του δώματος που ολοκληρώνει την στερεομετρία της σύνθεσης προς τον ουρανό.
Σύμφωνα με τις κανονιστικές αρχές της στοιχειακής σύνθεσης, η γεωμετρία, το σχήμα και η μορφή του θέματος εκφράζουν την δομή του κτιρίου και τον στατικό του φορέα, ο οποίος και αποτέλεσε βασικό συνθετικό εργαλείο. Συγκεκριμένα, το τοίχωμα σχήματος Γ -που ορίζει τη μεσοτοιχία με τα όμορα κτήρια-, το κυκλικό τοίχωμα του κλιμακοστασίου και το μεγάλο τοίχωμα επί της βασικής όψης του κτιρίου προς το δρόμο, περιγράφουν και οργανώνουν την κάτοψη και τις λειτουργίες της. Ειδικά, το τοίχωμα αυτό, με το τραπεζοειδές του σχήμα σε όψη, επιτρέπει τη δημιουργία του μεγάλου γωνιακού προβόλου και την αιώρηση του κτιριακού όγκου στο σημείο αυτό. Οι εκτενείς πρόβολοι των εξωστών των διαμερισμάτων, διευρύνουν - σε συνεργασία με τα εκτενή υαλοστάσια - τον εσωτερικό χώρο διημέρευσης των κατοικιών. Τη σύνθεση συμπληρώνουν τα τοιχώματα από εμφανές σκυρόδεμα των έρκερ, οι τοίχοι πλήρωσης με τον έγχρωμο σοβά και τα μεταλλικά κιγκλιδώματα.
Η χρήση του ανεπίχριστου, άβαφου εμφανούς σκυροδέματος έχει την ιδιαίτερη της σημασία. Τόσο σε σχέση με την συγκρότηση ενός τρόπου σκέψης και πράξης που εκφράζεται με συγκεκριμένο, διακριτό αρχιτεκτονικό συντακτικό ήδη από τις πρώτες γραμμές, την κεντρική ιδέα και την συνακόλουθη δομική συγκρότηση, όσο και με την ανάγκη η κατασκευή να έχει εξαρχής λιτότητα, καθαρότητα και να φτάνει σχεδόν στην πλήρη ολοκλήρωση της από την αρχή, με την υλοποίηση του στατικού φορέα, ο οποίος και αναδεικνύεται σε πρωτεύουσα συνθετική συνιστώσα.
Έτσι, ο στατικός φορέας και η αξιοποίηση των κατασκευαστικών και αισθητικών δυνατοτήτων του, η σαφήνεια (εξωτερικά και εσωτερικά) της δομής μέσω της διαφάνειας της ροής του χώρου στην κάτοψη και την τομή και η σημασία της καθαρής γεωμετρίας, η ευκρινής σχέση και άρθρωση των συνθετικών μελών σαν σύστημα "lego", αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της αρχιτεκτονικής τυπολογικής γλώσσας.
Σημειώνεται ότι επιχειρήθηκε η αναίρεση της τυπολογικής επανάληψης των ορόφων, διαμορφώνοντας διαμερίσματα διαφορετικής έκτασης, όπως μικρά οροφοδιαμερίσματα ή διώροφες μεζονέτες στους ψηλότερους ορόφους. Αντίστοιχα και οι εξώστες των διαμερισμάτων διαφοροποιούνται ανά όροφο εκφράζοντας τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις των λειτουργιών, αναιρώντας ταυτόχρονα μια ουδέτερη μετωπική αναφορά προς την απέναντι θέα. Η καθαρή δομική τους διάρθρωση επιτρέπει την αντιστικτική σχέση και επικοινωνία μεταξύ των υπαίθριων χώρων του κτιρίου, που στη θέση της μονοδιάστατης ιδιώτευσης με τον χώρο, διαμορφώνει μια μικρή γειτονιά διαγώνιων καθ’ ύψος σχέσεων συν-βίωσης. Έτσι, η συνθετική δομή και η χωρική οργάνωση του αρχιτεκτονήματος ελπίζουμε ότι επιδρούν στον καθημερινό βίο των κατοίκων, καθιστώντας τον περισσότερο κοινωνικό, περισσότερο δημόσιο και διαδραστικό, εντέλει περισσότερο "ανθρώπινο".