Επαγγελματικός χώρος νομικής κοινωνικής καινοτομίας "Law To Impact": Ανακαίνιση ισογείου χώρου στη Θεσσαλονίκη

Ένας ισόγειος εναλλακτικός επαγγελματικός χώρος συνολικού εμβαδού 236,39 m²  δημιουργήθηκε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης στον αριθμό 17 της οδού Ολύμπου. Από ατελιέ που ήταν πριν, μεταμορφώθηκε σε έναν πολυδύναμο, ανοικτό και ευέλικτο χώρο νομικής κοινωνικής καινοτομίας (legal social innovation), εντός του οποίου ανοίγει ο διάλογος για το πώς σύγχρονες εκφάνσεις της ατομικής δράσης και της συλλογικής ζωής οραματίζονται και πραγματώνουν τον επανασχεδιασμό μιας κοινωνίας συμπερίληψης και δικαίου.

Αυτός ο χώρος επιλέχθηκε συνειδητά να βρίσκεται στη γειτονιά των Αγίων Αποστόλων, επάνω δηλαδή από την οδό Εγνατία και πέρα από τα καθιερωμένα όρια των δικαστηρίων. Αυτή η περιοχή, στην οποία έχουν γίνει αρκετές αναπλάσεις τα τελευταία χρόνια, ανανεώνει διαρκώς την ταυτότητά της, με αρκετές καινοτόμους επιχειρήσεις να παίρνουν πλέον τη θέση παλαιότερων καταστημάτων και μικροβιοτεχνιών.

Ο σχεδιασμός του χώρου κινήθηκε στην ανάγκη δημιουργίας μιας κοιτίδας (hub) με δυο λειτουργικές προτεραιότητες:

α) από τη μία τη λειτουργία ενός καινοτόμου δικηγορικού γραφείου, το οποίο παρέχει νομική συμβουλευτική με όρους βιωσιμότητας ESG (Environmental, Social, Governance) σε φυσικά και νομικά πρόσωπα της Ελλάδας και του εξωτερικού (LAW) και

β) από την άλλη τη δημιουργία ενός πολυχώρου προαγωγής του νομικού πολιτισμού με όρους κοινωνικής ευθύνης, όπου διατίθενται ανοικτοί και αυτοτελείς χώροι εργασίας σε ομάδες, επιστήμονες, επαγγελματίες, ερευνητές, εθελοντές αλλά και ψηφιακούς νομάδες, εκπατρισμένους και ντόπιους, που αναζητούν ένα σημείο αναφοράς για να εργαστούν, να συνομιλήσουν, να εκπαιδευτούν, να δικτυωθούν και να δημιουργήσουν, με στόχο έναν θετικό αντίκτυπο στην κοινότητα, στην οποία όλοι μας ζούμε κι εργαζόμαστε (IMPACT).

Αυτές οι δύο υποενότητες του χώρου δεν ορίζονται μονοσήμαντα από τη χρήση τους, αλλά συνομιλούν και στις δυο καταστάσεις και επιχειρούν να ισορροπήσουν σε ένα ανοιχτό και δημοκρατικό περιβάλλον. Η πρώτη ζώνη στην όψη της οδού Ολύμπου σχεδιάστηκε και εξοπλίστηκε καταλλήλως, ώστε να διαθέτει την επιθυμητή ευελιξία και να προσφέρει εναλλακτικούς τρόπους χρήσης. Εδώ φιλοξενούνται και διοργανώνονται δράσεις, ημερίδες, σεμινάρια, εργαστήρια, forums, παρουσιάσεις, εκθέσεις αλλά και άλλες εκδηλώσεις με θέμα την κοινωνία και τον άνθρωπο και με κοινό ―σε όλες― παρονομαστή τον θετικό αντίκτυπο στο ευρύτερο οικοσύστημα.

Παράλληλα, οι αναδιπλούμενοι επιτοίχιοι πάγκοι "αποκαλύπτουν" τις επιφάνειες εργασίας ενός ανοιχτού χώρου συνεργασίας, που διατίθενται σε ανθρώπους που θέλουν να εργαστούν σε ημερήσια, εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση. Στην είσοδο αναπτύσσεται η υποδοχή / γραμματεία και πίσω της μία κόγχη "nook" αναμονής. Αυτή σχηματοποιείται σε έναν ανοικτό κύβο και "κατοικείται" πολλαπλώς, αφού κανείς μπορεί να είναι εντός του ή πάνω σε αυτόν, όπου φυτά, βιβλία, μια καραβίσια σκάλα και άνετα έπιπλα, δημιουργούν το σκηνικό μιας συνθήκης περισσότερο χαλαρής και ελεύθερης για όσους θέλουν να κάνουν ένα διάλειμμα από την εργασία τους.

Η δεύτερη ζώνη, που διακρίνεται από την πρώτη με μια ψηλή καμάρα, περιλαμβάνει κοινόχρηστες λειτουργίες, που αφορούν σε όλους τους χρήστες. Εντός της βρίσκεται ο κλειστός χώρος συνεδριάσεων (meeting room), που είναι προσβάσιμος σε όλους, η βιβλιοθήκη, το "coffice" area, τα δύο WC (το ένα εξ αυτών με πρόσβαση και σε Α.μεΑ.), την πλήρως εξοπλισμένη και λειτουργική κουζίνα, καθώς και 6 αυτόνομους χώρους γραφείων, που διατίθενται σε όσους επιθυμούν να εργαστούν εδώ σε μόνιμη βάση (με τη μορφή υπομίσθωσης / συστέγασης).

Στα δύο πατάρια βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία της ιδιοκτήτριας του "Law To Impact" Αναστασίας Ακριτίδου και της συνεργάτιδάς της Αικατερίνης Δόδη. Οι μεταλλικές σκάλες που οδηγούν σε αυτά βρίσκονται διαμετρικά απέναντι, δίνοντας την αίσθηση ότι "συνομιλούν" μεταξύ τους, ενώ παράλληλα έχουν έντονη παρουσία αφού μεγεθύνουν τη χρήση του χώρου προς τα επάνω, με όρους διακριτότητας και συνάμα διαφάνειας.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η ευελιξία του οργανογράμματος περνάει και στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Αυτό σημαίνει ότι διατηρείται ουσιαστική η ανάγκη για συνδιαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο κανείς λειτουργεί και αισθάνεται εντός του χώρου αυτού, με την έννοια ότι δυνητικά, κι εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, θα μπορούσε να επιφέρει και προσθήκες στις αρχικές αρχιτεκτονικές επιλογές, όπως λ.χ. στην τοποθέτηση ηχομονωτικών πετασμάτων ή στοιχείων οπτικής οριοθέτησης κάποιων από τις θέσεις εργασίας.

Γι' αυτόν τον λόγο η οροφή διατηρήθηκε συνειδητά ανοιχτή και προσβάσιμη, με εμφανείς τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Ο χειρισμός της οροφής δίνει ένα βιομηχανικό αισθητικό αποτέλεσμα, που συμπληρώνεται από το διατηρημένο δάπεδο μωσαϊκού. Η χρωματική παλέτα που επιλέχθηκε, περιορίζεται στο άσπρο της τοιχοποιίας ως φόντο και το μαύρο των μεταλλικών στοιχείων, με μόνες εντάσεις το κίτρινο στα διακοσμητικά σόκορα και το γαλάζιο στους υγρούς χώρους.

Είναι αλήθεια ότι αυτού του τύπου οι επαγγελματικοί χώροι (activity-based offices, multi-space offices and co-working spaces) εμφανίζονται διεθνώς όλο και συχνότερα τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η διατήρηση της αίσθησης της κοινότητας και της δημοκρατικής πρακτικής συνέργειας δεν κατακτούνται αυτόματα, παρά μόνο με την κατάλληλη προσπάθεια των διαχειριστών και συμμετεχόντων του χώρου (Ansio, H., Käpykangas, S., & Houni, P. 2020).

Η ποιότητα ενός χώρου γραφείων και η παραγωγικότητα ενός τέτοιου υβριδικού περιβάλλοντος εργασίας προϋποθέτει προσαρμοστικότητα και ολιστική ενσωμάτωση μιας νέας εργασιακής κουλτούρας, που θα ανταποκρίνεται στα διεθνή πρότυπα και στα διαρκώς μεταβαλλόμενα δεδομένα που ανακύπτουν, όπως οι νέες τεχνολογίες, η πανδημία, η τηλεργασία κ.ο.κ. Ο χρόνος και το βίωμα είναι αυτά που κρίνουν τις σχεδιαστικές προθέσεις, την ευελιξία και εν τέλει την αποτελεσματικότητα που μπορεί να προσφέρει ο κατάλληλος αρχιτεκτονικός σχεδιασμός.